شرح عرفان اسلامی بر بیت عاشورایی ( بیدل دهلوی )

بسمه تعالی





کیست درین انجمن ، َمحرم عشق غیور؟
ما همه بی غیرتیم، آینه در کربلاست
بیدل دهلوی

میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی " ابوالمعانی" از اسرار گویان هستی و از امواج خروشنده عرفان انسانی است . بیدل دهلوی در عرفان و وصال به حقیقت از واژگان و ابیات پرده ای ساخته است که در وراء این پرده , معنای هستی طنین افکنده است و چون پرده ی ظاهر در افتد طنین حقایق تجلی می یابد . " آیینه ی بیدل " , شعر عرفانی اوست و این آیینه در سراسر دیوان اشعار او انتظار افرادی را کشیده است که می خواهند سیراب حقیقت گشته و " عرفان هستی " را کشف کنند
آری عشق به "ستیغ قاف عرفان" , بیدل دهلوی را آنچنان " بیدل " کرده است که هر آینه , آیینه ی شعر او گستردگی فزون تری یافته است .
بیدل در غزلی با مصراع آغازین : " سایه ی دستی اگر ضامن احوال ماست" , با هستی دنیوی جدال کرده هرچه در غزل پیش رفته دنیا را مذمٌت فزون تری کرده است تا اینکه آیینه ی عرفانی بیدل دهلوی گستردگی می یابد و "سرخی کربلا " را در خویش تجلی عارفانه داده است .
موج خروشنده عرفان به بیت : " کیست درین انجمن ، َمحرم عشق غیور؟
ما همه بی غیرتیم، آینه در کربلاست "
رسیده است . آنگاه از تمام جهانیان می پرسد : آیا در"انجمن دنیای فانی و ستم کار" کسی در عشق حقیقی ِ عارفانه, به حریم واقعی عشق راه یافته است؟

آری عشق آن هنگام " غیور " است که به شهادت در راه خدا منتهی گردد.

در اینجاست که آیینه بیدل فریاد می کشد : " ما همه بی غیرتیم , آینه در کربلاست "
در اینجا عارف عاشورایی , عبدالقادر بیدل دهلوی وارد معنای دو گانه ی واژه ی " آینه " گشته است :
الف _ واژه ی " آینه " : واقعه ی مکان " کربلا " را نشان می دهد و نتیجه گیری به " غیرت" حضرت حسین(ع) و شهدای کربلا در عشق عرفانی توحیدی می انجامد
ب_ واژه ی " آینه " : تمام افراد غیر از حضرت حسین (ع) و شهدای والامقام کربلا را نشان می دهد و " مُهر " بر"بی غیرتی " آنا در عشق کامل عرفانی می زند .

چنانچه مولوی سروده است : " کجایید ای شهیدان خدایی بلا جویان دشت کربلایی "

و امام مجتبی (ع) فرموده است : " لا یوم کیومک یا اباعبدالله "

آری عشق توحیدی , عشق سوزان و غیور است و حضرت سیدالشهدا و شهدای نینوا با عرفان توحیدی خویش و با خواست خویش در عشق غیور توحید , سوختند و به مقام فانی فی الله رسیده اند . و آئینه ای نورانی برای نمایان ساختن عشق حضرت توحید گشته اند .

"شهادت در راه خدا" یعنی : " غیرت در عشق واقعی " و شهیدان کربلا تنها افرادی بوده اند که در عشق و عرفان توحیدی " به مقام " عاشق و عارف غیور" نائل گشته اند .



منبع : دیوان بیدل دهلوی _ غزلیات . انتشارات نگاه


نویسنده :
سید محمد حسین شرافت مولا

کاربرانی که این نوشته را خواندند
این نوشته را 66 نفر 88 بار خواندند

تنها اعضا میتوانند نظر بدهند.

ورود به بخش اعضا

کانون ادبی ققنوس
کانون ادبی ققنوس